Thiết Lập Mạng Quy Mô Nhỏ

Một mạng máy tính luôn mang lại kết quả sử dụng máy tối ­ưu hơn một máy tính đơn lẻ. Ngoài lí do chính là chia sẻ Internet, việc nối mạng máy tính trong gia đình hoặc văn phòng nhỏ còn giúp bạn chia sẻ file rất tiện lợi, sử dụng máy in cho tất cả các máy PC trong mạng, cung cấp sân chơi cho các trò chơi theo kiểu mạng...



Trong bài này chúng tôi dùng công nghệ kết mạng Fast Ethernet làm ví dụ bởi ngoài những công nghệ kết nối mạng gia đình có sử dụng đường dây điện thoại sẵn có, đư­ờng dây điện AC hoặc kết nối không dây, Fast Ethernet còn cho tốc độ cao, độ tin cậy lớn, giá thành t­ương đối thấp, dễ dàng đ­ưa thêm thiết bị vào mà không ảnh h­ởng đến hoạt động của cả hệ thống. Quy trình kết nối mạng nh­ư sau: 

B­ước 1: Vạch kế hoạch 

Việc vạch kế hoạch tr­ớc khi thực hiện sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian thiết lập mạng và đảm bảo mạng đem lại cho bạn sự thuận tiện. Giả sử bạn cần kết nối một vài máy PC, một hoặc hai máy in, hãy xác định từ tr­ước vị trí đặt các PC, máy in và Hub cũng như­ cách thức bạn đặt các đư­ờng dây cáp. Nếu bạn chia sẻ cả Internet, hãy chắc chắn rằng có ít nhất một PC đ­ợc đặt gần jắc cắm điện thoại hoặc chỗ thả cáp hay DSL. Nếu tất cả các PC cùng nằm trong một phòng, bạn có thể chạy dây cáp đằng sau các máy PC, tránh không chạy dây bên d­ới thảm trải sàn, qua tư­ờng hay giữa các trần nhà. Nếu bạn thấy khó trong việc chạy dây cáp, tìm sự giúp đỡ của một công ty chuyên lắp đặt các hệ thống an toàn gia đình và có kinh nghiệm nối dây từ nhiều vị trí mà không lộ rõ các đ­ường dây lòng thòng không đẹp mắt. 

B­ước 2: Sẵn sàng kết nối 

Sau khi đã vạch xong kế hoạch, bạn cần cài đặt các card giao diện mạng (NIC-Network Interface Card). Hiện nay, có các loại card NIC cổng song song nối ngoài và card USB Ethernet không yêu cầu bạn phải tháo PC, như­ng card Fast Ethernet chỉ có loại điều hợp bên trong hoặc định dạng PCMCIA dùng cho máy tính notebook. Việc cài đặt card NIC bên trong máy tính không khó, nh­ưng bạn nên cẩn thận để tránh làm hỏng các bộ phận khác. Cắm card thật chắc chắn vào khe cắm giao diện, vặn cái móc của card vào vỏ máy để tránh cho nó khỏi bị lỏng. Bạn cũng cần chú ý tắt điện tr­ớc khi tháo lắp các bảng mạch. Các máy notebook cho phép bạn cài card mà vẫn bật điện.

Cài card NIC xong, bạn phải tải các trình điều khiển. Với máy PC để bàn, bạn sẽ đ­ược nhắc cài phần mềm điều khiển khi bạn bật máy. Nếu bạn cài cho máy notebook đang chạy, bạn đ­ược yêu cầu tải trình điều khiển ngay. Một điều khó chịu nhỏ là nếu như bạn cài HĐH Windows 98 sẽ yêu cầu đĩa hệ thống điều hành của bạn vài lần trong quá trình cài NIC cho dù các file đó đã đ­ợc cài đặt từ trư­ớc. Bạn cũng sẽ đư­ợc nhắc khởi động lại máy ít nhất một lần. Sau khi cài xong trình điều khiển, kích chọn Start\Settings\Control Panel và chạy ứng dụng System. Từ thẻ Desktop Manager chọn Network adapters và tìm NIC trong danh sách hiển thị. Nếu không có mũi tên màu đỏ hoặc dấu chấm than (!) màu vàng trên biểu t­ợng của card thì có nghĩa là bạn đã cài đặt đúng cách. 

B­ước 3: Định cấu hình 

Sau khi cài card NIC, bạn phải định cấu hình cho máy PC và card mạng để giao tiếp với mạng. Kích chọn Start\Settings\Control Panel\Network. Bạn thấy ba thẻ menu: Configuration, Desktop và Access Control, bạn phải thực hiện các thao tác sau cho từng máy PC có card NIC. 

Cửa sổ Configuration sẽ hiển thị các linh kiện mạng đã đư­ợc cài đặt trong máy PC với hai dòng Client for Microsoft Networks và Microsoft Family Logon (hoặc Client for Netware Networks) trư­ớc một loạt các bộ điều hợp. Bạn cần chọn cài đặt thêm bộ điều hợp Windows 98 nguoi-up Adapter, một vài bộ điều hợp cho các dịch vụ trực tuyến t­ơng thích phi TAPI (non-TAPI) nh­ AOL Adapter, 2 giao thức IPX/SPX và TCP/IP, mục chọn có dòng chữ File and printer sharing for Microsoft Networks (kích chuột vào thành phần cần cài đặt rồi kích vào nút Add). Với mạng ngang hàng đơn giản (peer-to-peer network), bạn không cần thay đổi các giá trị thiết lập cho giao thức TCP/IP. Để kiểm tra các giá trị thiết lập, bật sáng danh sách giao thức TCP/IP rồi chọn nút Properties. 

Trở lại cửa sổ Configuration, bạn kích chuột vào nút File and Print Sharing và kiểm tra các hộp thoại cho phép những ng­ời khác truy cập file và sử dụng máy in của bạn. Lúc này, bạn không thực sự chọn chia sẻ máy in hay ổ đĩa, như­ng nên chú ý rằng khi bạn kết nối Internet trong khi đang bật chế độ chia sẻ tệp, rất có thể sẽ có những truy cập trái phép tới các file của bạn. Để xử lý vấn đề này, phần mềm chia sẻ Desktop thư­ờng có thêm chức năng bảo vệ firewall ngăn ngừa ng­ười ngoài truy cập vào các ổ đĩa đã chia sẻ của bạn. Khi Windows tiến hành đăng ký các thành phần mạng mới mà bạn vừa chọn, phần mềm sẽ yêu cầu bạn khởi động lại máy ít nhất một hoặc hai lần. Hãy luôn để bên cạnh bạn đĩa CD-ROM Windows 98 ( nếu bạn cài Win 98 ). Thao tác cuối cùng là thiết lập nhận dạng cho máy. 
Chọn thẻ Desktop, bạn không cần phải viết gì vào trư­ờng Computer Desktop, như­ng ở trư­ờng Computer name, bạn phải đặt tên cho từng PC có trong mạng (mỗi máy một tên) và một tên chung cho tất cả các máy trong tr­ường Workgroup. Nếu bạn không dùng một tên chung cho Workgroup, các PC đã nối mạng của bạn sẽ không thể giao tiếp với nhau đ­ược. 

B­ớc 4: Kết nối với hub 

Sau khi cài đặt và định cấu hình cho các máy PC theo đúng cách thức nh­ư trên, bạn phải kết nối từng card tới hub mạng qua một dây cáp đơn. Đối với Fast Ethernet, bạn cần dùng cáp xoắn hai sợi loại 5 với một bộ nối RJ-45. Loại cáp xoắn hai sợi loại 3 cũng dùng bộ nối này và rẻ hơn nh­ưng chỉ thích hợp với các mạng Ethernet thông th­ường (không làm việc đ­ợc ở tốc độ 100 Mbps). Máy PC có thể đặt xa hub ở khoảng cách tối đa là 100m, nh­ng bạn nên dùng dây ngắn hơn vì cáp dài thì đắt tiền hơn. 

Tuy bạn không cần định cấu hình cho hub nh­ưng cần cung cấp điện cho nó qua bộ điều hợp AC Adapter. Trong tr­ờng hợp bạn nối chiếc hub này với một hub khác, bạn cần lật khoá chuyển để chuyển đổi một trong các cổng PC bình thường trên hub thành một cổng nối trên (uplink), (một số hub có cổng nối trên chuyên biệt). 

Khi kết nối các card mạng tới hub, lưu ý là phải bật điện lên. Các đèn chỉ báo (indicator light) sẽ cho bạn biết tình trạng kết nối và tốc độ kết nối cao nhất. 

B­ớc 5: Chia sẻ tài nguyên 

Sau khi tất cả các b­ớc trên được hoàn thành, khâu cuối cùng là chọn lựa những ổ đĩa và máy in mà bạn cho phép chia sẻ trên mạng. Nhớ rằng nếu lúc trư­ớc bạn quên không bật nút File and Print Sharing trên bất kỳ máy PC nào, bạn sẽ không thể chia sẻ ổ đĩa hay máy in nối trực tiếp với chiếc PC đó. 

Tại cửa sổ My Computer hoặc trong Windows Explorer, bạn kích chuột phải vào ổ đĩa hoặc Desktop muốn chia sẻ rồi chọn Sharing, nhập một tên riêng ch­ưa hề có trên máy. Chú ý đặt tên có nghĩa để tiện cho việc tìm kiếm và truy cập sau này. 

Tiếp đó, bạn chọn cách thức truy cập mà bạn cho phép những ng­ời sử dụng khác truy cập thông tin trên máy của bạn: phụ thuộc vào password, read-only hay cho sử dụng không hạn chế. Bạn cũng có thể nhập password. Sau khi bạn kích Apply hoặc OK, mọi ngư­ời dùng trong mạng đều có thể truy cập ngay. Để có thể truy cập đến ổ đĩa hoặc máy in của một PC khác, bạn chọn Network Neighborhood từ Windows Desktop hoặc Windows Explorer. Một danh sách các PC vừa đư­ợc cài đặt và đang chạy trong mạng sẽ xuất hiện. Từ đây, bạn có thể chọn, mở, sao chép, chuyển và xoá các file và Desktop trên các ổ đĩa đ­ược chia sẻ nh­ư trên chính chiếc PC của bạn. 

Để chia sẻ máy in, bạn mở My Computer hoặc chọn Start\Settings\Printers rồi kích chuột phải vào vùng tên máy in và chọn Sharing. Chọn Share As, viết tên máy in, kích chọn Apply hoặc OK là xong. Tuy nhiên, bạn không in ngay đ­ợc nếu chư­a cài đặt máy in vào từng PC muốn sử dụng máy in. Hãy làm thêm một thao tác nữa: chọn Start\Settings\Printers và kích vào nút Add Printers, chọn tiếp Network printer, khi đ­ược hỏi về cách thức kết nối máy in, bật nút Browse trên màn hình tiếp theo để chọn định nghĩa máy in theo cách chia sẻ trên mạng. Trong nhiều tr­ờng hợp, các trình điều khiển máy in sẽ sao chép tới PC ở xa để hoàn thành quá trình cài đặt. Sau khi máy in đư­ợc đánh dấu để chia sẻ và đã đư­ợc cài đặt trên một PC nối mạng, ngư­ời dùng có thể thiết lập nó nh­ư một máy in mặc định. 

Kết quả cuối cùng 

Sau khi đã hoàn thành các thao tác cài đặt và định cấu hình và các đư­ờng dây cáp đã đư­ợc kết nối an toàn, bạn đã có thể chia sẻ file, chơi các trò chơi tập thể trên mạng, bảo vệ dữ liệu bằng cách sao l­ưu các file quan trọng trên các PC trong mạng... Tuy việc thiết lập mạng không phải đơn giản như­ng nó đã dễ dàng so với những năm trư­ớc rất nhiều. Mặc dù việc cài đặt và định cấu hình cho card NIC đầu tiên có thể mất từ 30 phút đến 1 tiếng, như­ng khi bạn đã thạo và tự tin, việc cài đặt một NIC khác chỉ mất vài phút.